Je kat niest alsof hij een pepertuin heeft ontdekt, de neus is vochtig en de ogen tranen. Normaal springt hij overal bovenop, nu ligt hij er maar wat bij. Grote kans dat je met een kattenverkoudheid te maken hebt. Geen reden om te stressen, wel tijd om even goed op te letten. Hieronder lees je wat te doen bij verkoudheid voor katten, wat je thuis veilig kunt doen, wanneer je beter naar de dierenarts gaat en hoe je het herstel zo prettig mogelijk maakt.
Hoe herken je een verkoudheid bij je kat?
Kattenverkoudheid lijkt qua klachten op die van mensen, al spelen er vaak andere virussen en soms bacteriën mee. De ernst kan variëren van een paar niesjes tot duidelijk ziek zijn.
Veelvoorkomende signalen:
• Niezen en snotteren
• Loopneus of juist een verstopte neus
• Tranende ogen, soms met viezigheid in de ooghoeken
• Hoesten of kuchen, minder vaak maar het komt voor
• Sloomheid en minder zin in spelen
• Minder eetlust, omdat ruiken lastig is
• Soms een beetje koorts
Let ook op gedrag. Een kat die zich verstopt, slordig poetst of snel prikkelbaar is, voelt zich meestal gewoon beroerd.
Waardoor worden katten verkouden?
Onder de noemer kattenniesziekte complex vallen verschillende ziekteverwekkers die vergelijkbare klachten geven. De bekendste zijn het feline herpesvirus en het feline calicivirus. Daarnaast kunnen bacteriën zoals Chlamydia felis en Bordetella meedoen.
Besmetting gaat gemakkelijk via snot, speeksel, traanvocht, voerbakjes, waterbakjes en je handen. In een huishouden met meerdere katten kan het daarom snel rondgaan.
Eerste hulp thuis bij een verkouden kat
Bij milde klachten kun je veel zelf doen. Het doel is simpel: vrijer ademen, voldoende drinken en eten, en zo min mogelijk stress.
Warmte en rust
Zorg voor een rustige, tochtvrije plek met een fijn mandje. Een extra dekentje mag best. Veel katten slapen het liefst de halve dag wanneer ze zich grieperig voelen. Laat dat vooral toe.
De neus vrijmaken
Ademen door een verstopte neus is lastig en je kat ruikt zijn eten minder goed. Dit helpt:
• Zet je kat even in de badkamer terwijl jij kort warm doucht. De stoom maakt het snot losser.
• Veeg korstjes rond de neusgaten voorzichtig weg met een lauwwarm, vochtig gaasje of watje. Gebruik per kant iets schoons.
Laat menthol, etherische oliën en menselijke verkoudheidsmiddelen staan. Katten zijn daar gevoelig voor en sommige stoffen zijn zelfs giftig.
Oogjes schoonhouden
Tranende of vieze ogen kun je voorzichtig schoonmaken met lauw water op een schoon gaasje. Veeg van de binnenste ooghoek naar buiten. Gebruik per oog een nieuw gaasje om geen bacteriën te verplaatsen. Dikke gele of groene afscheiding, dichtknijpen van het oog of veel pijn bij aanraken zijn redenen om de dierenarts te bellen.
Eten en drinken stimuleren
Een kat die niet eet, gaat snel achteruit. Maak het zo aantrekkelijk mogelijk:
• Verwarm natvoer een paar seconden zodat het sterker ruikt
• Geef natvoer in plaats van brokjes voor extra vocht
• Bied meerdere kleine porties aan door de dag heen
• Werk met een smakelijke topper, zoals een klein beetje tonijn op water of speciaal herstelvoer
Zet extra waterbakjes neer of probeer een kattenfontein. Een beetje bouillon zonder zout, ui en knoflook kan soms verleiden. Controleer altijd de ingrediënten.
Wanneer ga je met een verkouden kat naar de dierenarts?
Veel katten knappen binnen enkele dagen op, maar er zijn duidelijke momenten waarop je beter niet wacht:
• Zichtbare benauwdheid, open mond ademen of hoorbaar piepen
• Niet of bijna niet eten gedurende 24 uur, bij kittens sneller aan de bel trekken
• Sloomheid die toeneemt of echt heftig is
• Koorts en een duidelijk zieke indruk
• Klachten die na 5 tot 7 dagen niet verbeteren of juist verergeren
• Dikke, gekleurde uitvloeiing uit neus of ogen
• Je kat is een kitten, senior of heeft een chronische aandoening
• Terugkerende klachten bij een kat die eerder niesziekte heeft gehad
De dierenarts beoordeelt of pijnstilling, oogzalf, ondersteunende neusdruppels of in specifieke gevallen een antibioticum nodig is. Ook kan worden gecontroleerd op uitdroging.
Wat je beter niet doet
Er zijn dingen die goed bedoeld zijn, maar meer kwaad dan goed kunnen doen.
• Geen medicijnen voor mensen geven. Paracetamol en ibuprofen zijn giftig voor katten. Neussprays, hoestsiropen en kruidenmixen voor mensen zijn meestal ongeschikt. Overleg altijd eerst.
• Niet forceren met eten. Verleiden mag, dwangvoeren zonder advies levert stress op en kan gevaarlijk zijn. Eet je kat niet, bel dan voor een plan.
• Geen etherische oliën gebruiken, ook niet in een diffuser. Katten kunnen bepaalde oliën niet goed verwerken en worden er ziek van.
Hoe lang duurt een kattenverkoudheid?
Bij een milde verkoudheid zie je vaak na drie tot vijf dagen verbetering. Na een tot twee weken zijn de meeste klachten weg, al kan een enkel niesje of wat tranende ogen nog even blijven hangen. Het herpesvirus kan in het lichaam sluimeren en bij stress weer opspelen. Denk aan een verhuizing, een nieuw huisdier, een verblijf in pension of een andere grote verandering.
Is kattenverkoudheid besmettelijk voor andere katten?
Ja, in de meeste gevallen wel. In een huishouden met meerdere katten is het slim om tijdelijk wat hygiënemaatregelen te nemen:
• Geef de zieke kat bij voorkeur een eigen kamer
• Gebruik aparte voerbakjes, waterbakjes en kattenbak
• Was je handen na contact
• Maak oppervlakken en stoffen mandjes regelmatig schoon
Voor mensen vormt kattenverkoudheid doorgaans geen risico. Jij kunt het wel tussen katten overbrengen via handen of kleding.
Kun je verkoudheid bij katten voorkomen?
Helemaal voorkomen lukt niet altijd, maar je kunt de kans en de ernst wel verkleinen.
Vaccinaties
De niesziektevaccinatie verkleint het risico op ernstige klachten en complicaties. Het voorkomt niet elke verkoudheid, maar maakt de ziekte vaak milder en korter. Houd het vaccinatieschema van je dierenarts aan.
Stress beperken
Stress is een bekende trigger, zeker bij katten die het herpesvirus dragen. Zorg voor voorspelbare routines, rustige introducties tussen katten, voldoende verstopplekken, meerdere voer en drinkplekken en genoeg mogelijkheden om te krabben en te spelen.
Weerstand ondersteunen
Goede voeding, voldoende water en een schoon, tochtvrij huis helpen het immuunsysteem. Regelmatig spelen en genoeg slaap doen de rest. Bij terugkerende klachten kan je dierenarts meedenken over extra ondersteuning.
Veelgestelde vragen over kattenverkoudheid
Kan mijn kat overlijden aan een verkoudheid?
De meeste katten herstellen prima. Kittens, oudere katten en dieren met een verminderde weerstand lopen meer risico op uitdroging, longontsteking of andere complicaties. Juist daarom is snel ingrijpen belangrijk wanneer eten en drinken niet lukt of wanneer je kat benauwd is.
Mijn kat niest maar is verder fit. Wat nu?
Ondersteunen kan meestal prima thuis: warm en rustig laten liggen, neus en ogen schoonhouden, en zorgen dat eten en drinken aantrekkelijk zijn. Gaat het niet beter of komen er nieuwe klachten bij, neem dan contact op met je dierenarts.
Waarom eet mijn kat minder als hij verkouden is?
Katten vertrouwen sterk op hun reuk. Met een verstopte neus ruikt eten minder aantrekkelijk. Warm natvoer en sterk ruikende toppers kunnen net dat zetje geven. Lukt eten toch niet, wacht dan niet te lang met hulp vragen.
Tijd om je kat weer op pootjes te krijgen
Wie zoekt naar wat te doen bij verkoudheid voor katten, komt in de kern hierop uit: maak ademen makkelijker, hou neus en ogen schoon, stimuleer eten en drinken en bel de dierenarts wanneer het niet vlot verbetert of wanneer je kat het zichtbaar zwaar heeft. Met wat extra aandacht is de meeste verkoudheid binnen korte tijd onder controle en ligt je huistijger straks weer tevreden te spinnen. Voor meer praktische kattenwijsheid vind je op katvragen.nl nog veel meer tips en antwoorden op herkenbare vragen.