Je trekt een blikje tonijn open en ineens staat er een kleine tijger naast je die zeker weet dat dit lekkers voor hem is. Bekende scène. De verleiding is groot om een beetje te delen. Kan dat zonder zorgen, en hoe pak je het slim aan?
Waarom vinden katten tonijn zo aantrekkelijk?
Tonijn ruikt sterk en die geur prikkelt het jachtinstinct. Het is eiwitrijk, bevat smakelijke vetten en is vaak wat zouter van smaak. Dat samen maakt het voor veel katten onweerstaanbaar. Precies die onweerstaanbaarheid is ook de reden om er bewust mee om te gaan. Een kat kan er zo dol op worden dat hij zijn gewone voer ineens links laat liggen.
Tonijn uit blik geven, kan dat?
Dat kan, mits je goed kijkt welk blikje je pakt. De samenstelling verschilt enorm.
Kies liever:
- Tonijn in water of in eigen nat
- Zonder toegevoegd zout
- Zonder kruiden, smaakmakers, ui of knoflook
Laat liever staan:
- Tonijn in olie
- Tonijn met bouillon of zout
- Salades met tonijn of varianten met saus of mayonaise
Tonijn in olie is niet per se giftig, maar het is onnodig vet en kan de maag irriteren. Tonijn voor mensen is vaak zouter dan wenselijk voor katten. Kattenvoer met tonijn dat als compleet staat aangeduid is afgestemd op de behoefte van een kat en is daarom een veiliger basiskeuze dan een standaard blikje voor mensen.
Is tonijn gezond voor katten?
Een beetje tonijn kan prima, maar het vormt geen compleet dieet. Katten hebben specifieke voedingsstoffen nodig die in een los blikje tonijn niet in de juiste verhoudingen zitten. Denk aan taurine, bepaalde vetzuren, vitamines en mineralen. Te veel visvetten zonder voldoende vitamine E kan bovendien leiden tot een vervelende ontsteking van vetweefsel, een aandoening die wel gele vetziekte wordt genoemd. Dat zijn allemaal redenen om tonijn te zien als extraatje en niet als dagelijkse kost.
Dat extraatje kan trouwens wél handig zijn. Een klein hapje tonijn kan een kieskeurige eter soms net over de streep trekken en het kan helpen om een tabletje te verstoppen. Gebruik het dan als smaakmaker, niet als vervanger van het gewone voer.
Hoeveel tonijn is nog oké?
Houd het klein en af en toe. Een praktische richtlijn voor de meeste volwassen katten is:
- Een tot twee theelepels per keer
- Maximaal een tot twee keer per week
Geef je het voor het eerst, begin dan met een klein proefhapje en kijk of de ontlasting normaal blijft. Sommige katten reageren gevoelig op vis en kunnen gaan spugen of diarree krijgen.
Mogelijke risico’s van tonijn
Wie af en toe een klein beetje geeft, hoeft zich doorgaans geen zorgen te maken. Bij grote of vaak herhaalde porties spelen er wel risico’s mee.
Kwik
Tonijn is een grote roofvis en die kan kwik ophopen. Regelmatig tonijn voeren verhoogt de inname van kwik en dat wil je vermijden. Lichte tonijn zoals skipjack of gestreepte tonijn bevat doorgaans minder kwik dan witte tonijn zoals albacore. Afwisseling en kleine porties houden dit risico beperkt.
Zout
Veel tonijn voor mensen bevat flink wat zout. Een hoge zoutinname is niet prettig voor katten, zeker niet bij nier of blaasproblemen. Kies daarom voor varianten zonder toegevoegd zout en geef het met mate.
Een kieskeurige eter kweken
Tonijn is zó lekker dat sommige katten hun gewone voer gaan weigeren. Dan lijkt het alsof ze niets anders meer lusten. Tijdelijk helemaal stoppen met tonijn en consequent alleen compleet kattenvoer aanbieden helpt meestal om het patroon te doorbreken. Houd vol, ook als er even wordt gezeurd.
Maag en darmen van streek
Tonijn is vetter dan veel standaard kattenvoer. Sommige katten reageren daarop met braken of dunne ontlasting, vooral als het tonijn in olie was of als de portie groot was.
Tekorten op de lange termijn
Wie structureel tonijn in plaats van compleet voer geeft, loopt het risico op tekorten aan onder meer taurine, vitamine E en bepaalde mineralen. Die tekorten ontwikkelen zich langzaam en vallen pas later op, terwijl ze wel schadelijk kunnen zijn.
Is elke dag tonijn verstandig?
Nee. Dagelijks tonijn verhoogt de kans op een eenzijdig dieet, een te hoge inname van kwik, te veel zout en een kat die zijn normale brok of natvoer niet meer wil. Dat smekende kopje betekent vooral dat het erg lekker is. Bewaar het voor bijzondere gelegenheden.
Welke tonijn kies je het best?
Als je tonijn wilt geven, kies dan de meest eenvoudige optie met zo min mogelijk toevoegingen.
Goed om te kiezen:
- Tonijn op water of in eigen nat
- Zonder toegevoegd zout
- Zonder kruiden, ui of knoflook
Extra tips:
- Lichte tonijn zoals skipjack bevat meestal minder kwik dan witte tonijn zoals albacore
- Serveer op kamertemperatuur in plaats van ijskoud uit de koelkast
- Spoel tonijn uit blik met zout gerust kort af onder de kraan en dep droog om zout te verminderen
Vermijd varianten met saus, bouillon, olie en kant en klare tonijnsalades. Die zijn gemaakt voor mensen en bevatten vaak ingrediënten die niet passen bij een kattenmaag.
Tonijn bij ziekte of slechte eetlust
Heeft je kat een mindere dag of ruikt het gewone voer even niet interessant, dan kan een theelepel tonijn door het normale natvoer helpen. Het idee is geur en smaak toevoegen zonder de maaltijd uit balans te trekken. Blijft je kat langer dan een etmaal slecht eten of helemaal weigeren, neem dan contact op met je dierenarts. Katten kunnen relatief snel in de problemen komen als ze niet of nauwelijks eten.
Veelgestelde vragen over tonijn en katten
Mag een kitten tonijn eten?
Kan, maar doe het nog zuiniger dan bij een volwassen kat. Kittens groeien hard en hebben een exact gebalanceerde voeding nodig. Een likje als traktatie kan, maar houd het zeer beperkt en geef vooral compleet kittenvoer.
Mag een kat rauwe tonijn eten?
Rauwe vis kan bacteriën of parasieten bevatten en sommige rauwe vissoorten bevatten een enzym dat vitamine B1 afbreekt. Een heel klein stukje zal zelden direct kwaad doen, maar gekookte tonijn of tonijn uit blik in water is veiliger.
Mag een kat het vocht uit een tonijnblikje drinken?
Het vocht bevat vaak zout. Een paar likjes is meestal niet meteen een probleem, maar maak er geen gewoonte van. Vers water blijft altijd de beste dorstlesser.
Welke alternatieven zijn beter als snack?
Denk aan compleet natvoer met vis smaak, gekookte kip zonder kruiden of speciale kattensnacks die als aanvullend voer zijn bedoeld. Die sluiten beter aan bij de voedingsbehoefte dan een los visblikje.
Wat als mijn kat alleen nog tonijn wil?
Stop dan tijdelijk volledig met tonijn en bied kleine, frequente porties van het gewone voer aan. Warm het licht op om de geur te versterken, voeg eventueel een scheutje warm water toe voor extra aroma en geef geen andere snacks. Meestal herstelt de eetlust voor normaal voer binnen enkele dagen.
Conclusie
Een kat mag tonijn eten, zolang het bij een klein beetje en af en toe blijft. Zie het als traktatie. Kies bij voorkeur tonijn op water of in eigen nat, zonder zout en zonder smaakmakers. Houd het bij een tot twee theelepels per keer, hooguit een tot twee keer per week. Let op de reactie van je kat en geef in de basis altijd een compleet kattenvoer. Zo geniet je kat van die heerlijke visgeur en blijft zijn voeding toch in balans.