Hoe komt een kat aan oormijt?

Wat is oormijt bij katten?

Oormijt bij katten wordt meestal veroorzaakt door Otodectes cynotis. Dit zijn kleine mijten die leven op de huid in en rond de gehoorgang. Je ziet ze zelf zelden, maar de sporen zijn vaak duidelijk. Denk aan jeuk, schudden met de kop en donkerbruin, korrelig oorsmeer dat doet denken aan koffiedik. Door de jeuk gaan veel katten krabben, waardoor de huid in en om het oor geïrriteerd raakt.

Oormijt is goed te behandelen, maar wel erg besmettelijk. Dat verklaart waarom het vaak ineens in een huishouden met meerdere dieren opduikt.

Hoe raakt een kat besmet met oormijt?

Oormijt verschijnt niet uit het niets. In bijna alle gevallen is er een contactmoment geweest met een besmet dier of met een besmette omgeving.

Direct contact met een andere kat
Samen slapen, elkaar wassen, spelen of kopjes geven is voor oormijt genoeg om over te stappen. In een huis met meerdere katten verspreidt het probleem zich vaak snel.
Via andere huisdieren, ook honden
Honden kunnen ook drager zijn en de mijt overbrengen. Als je hond buiten veel contact heeft met andere honden, kan hij het mee naar binnen nemen en je kat besmetten.
Moeder op kitten
Kittens hebben veel lichamelijk contact met hun moeder en nestgenootjes. Hun afweer is nog in ontwikkeling en in een nest gaat oormijt razendsnel rond. Kittens uit opvang of vondelingennesten hebben daarom relatief vaak last van oormijt.
Contact met dieren buiten
Buitenkatten ontmoeten buurtkatten, en soms zwerfkatten. Een korte ontmoeting in de tuin of op een schutting is al genoeg voor overdracht.
Indirect via de omgeving
De mijt leeft het liefst op een dier, maar kan even overleven in mandjes, dekens en krabpalen. Indirecte besmetting is minder gebruikelijk dan direct contact, maar kan herbesmetting in de hand werken als je meerdere dieren hebt.

Kunnen binnenkatten ook oormijt krijgen?

Ja. Een kat die nooit buiten komt, kan toch oormijt oplopen. Vaak gaat het zo:

Er komt een nieuw kitten of adoptiekat in huis dat ongemerkt besmet is.
Je kat logeert in een pension of bij anderen waar ook katten komen.
De hond van het gezin brengt de mijt mee naar binnen.
Bezoek neemt een dier mee dat recent oormijt had en waar nog mijten of eitjes aanwezig zijn.

Het antwoord op de vraag hoe een binnenkat aan oormijt komt, is dus vaak simpel: een nieuw contactmoment.

Welke katten lopen extra risico?

Niet elke kat heeft dezelfde kans om oormijt op te lopen of er veel last van te krijgen.

Kittens en jonge katten
Veel lichamelijk contact en een afweer die nog in opbouw is, maken hen gevoeliger.
Katten uit opvang of asiel
Er komen veel dieren samen, waardoor oormijt eenvoudig kan rondgaan. Dat zegt niets over de zorg, maar wel iets over de dynamiek.
Buitenkatten en katten in groepen
Hoe meer contactmomenten met andere katten, hoe groter de kans op besmetting.
Katten met verminderde weerstand
Stress, ziekte of ouderdom kan ervoor zorgen dat oormijt heviger klachten geeft en lastiger weg te krijgen is.

Hoe herken je oormijt bij je kat?

De klachten verschillen per kat, maar dit komt vaak voor:

Veel krabben aan één of beide oren
Regelmatig met de kop schudden
Roodheid en irritatie in en rond het oor
Donker, korrelig oorsmeer dat op koffiedik lijkt
Een onaangename geur uit het oor
Wondjes of korstjes door het krabben

Sommige katten laten zich minder graag aan het hoofd aaien, worden sneller prikkelbaar of lijken zich wat terug te trekken. Dat is niet gek als jeuk en irritatie de hele dag aanwezig zijn.

Is oormijt gevaarlijk?

Oormijt is meestal geen ramp, maar het levert wel degelijk problemen op als je niets doet. Door de jeuk en het krabben kunnen er schaafwondjes ontstaan en kan er een oorontsteking bijkomen. Een enkele keer ontstaat er een bloedoor, waarbij de oorlel opzwelt doordat kleine bloedvaatjes zijn beschadigd. Ook blijft de besmetting rondzingen als niet alle dieren tegelijk behandeld worden.

Kortom, behandelen is belangrijk. Wachten zorgt zelden voor verbetering en vergroot de kans op complicaties.

Wanneer moet je naar de dierenarts?

Maak een afspraak in deze situaties:

Je twijfelt of het wel oormijt is.
Je kat heeft duidelijk pijn, houdt het hoofd scheef of jankt bij aanraken van het oor.
Er is sprake van flinke roodheid, zwelling, pus of een sterke stank.
De klachten verbeteren niet snel na een begonnen behandeling.
Het gaat om een kitten of een kat met andere gezondheidsproblemen.

Een dierenarts kan met een otoscoop in het oor kijken en met een microscopisch onderzoek oormijt bevestigen of juist uitsluiten. Dat is zinvol, want oorklachten kunnen ook komen door een bacterie, gist, poliep of een vreemd voorwerp.

Hoe wordt oormijt behandeld?

De dierenarts kiest vaak voor een middel dat mijten doodt en soms ook langere tijd doorwerkt. Er bestaan druppels voor in het oor en spot on middelen die je in de nek aanbrengt. Soms is het nodig om het oor te reinigen, zeker wanneer er veel vuil zit. Volg het schema zoals het is voorgeschreven en maak de kuur af, ook als de klachten al snel minder lijken.

Belangrijk punt: behandel alle dieren in huis die mogelijk contact hebben gehad. Doe je dat niet, dan houd je het pingpong effect, waarbij het telkens terugkeert.

Kun je oormijt voorkomen?

Helemaal voorkomen is lastig, maar je kunt het risico flink verkleinen.

Controleer nieuwe dieren
Laat bij een nieuw kitten of adoptiekat de oren controleren en houd ze de eerste weken extra in de gaten.
Behandel alle huisdieren tegelijk bij een besmetting
Zo voorkom je dat één dier de rest weer aansteekt.
Reinig mandjes en slaapplekken
Was dekens en kussens heet en maak krabpalen en favoriete ligplekken goed schoon. Dat verkleint de kans op herbesmetting.
Houd oren af en toe in de gaten
Je hoeft niet voortdurend te speuren, maar zie je plots veel krabben of vuil, pak het dan snel aan.
Overleg bij terugkerende klachten
Blijft het probleem terugkomen, laat dan controleren of het echt om oormijt gaat of dat er iets anders speelt.

Veelgestelde vragen

Kan een kat oormijt krijgen van mensen?
In de praktijk vrijwel niet. Oormijt hoort bij dieren. Heel soms kan er kort huidirritatie bij mensen ontstaan, maar de mijt vestigt zich niet blijvend op de mens.

Gaat oormijt vanzelf over?
Zelden. Zonder behandeling blijven de mijten meestal aanwezig en kan de irritatie juist toenemen. Behandeling is de snelste en vriendelijkste weg naar herstel.

Waarom blijft oormijt terugkomen in mijn huishouden?
Vaak is niet elk dier tegelijk behandeld of is de behandeling te vroeg gestopt. Een andere mogelijkheid is dat de klachten niet door oormijt komen, maar door een andere oorzaak die lijkt op oormijt.

Mag ik zelf het oor schoonmaken?
Alleen voorzichtig en met een geschikt oorreinigingsmiddel. Ga niet diep het oor in en gebruik geen wattenstaafjes. Bij veel vuil of pijnlijke oren is het verstandiger om dit door de dierenarts te laten doen.

Tot slot

De meeste katten lopen oormijt op door contact met een besmet dier. Kittens, buitenkatten en katten die samenleven in groepen lopen extra risico. Vroege herkenning en een goede, volledige behandeling maken het verschil. Met de juiste aanpak ben je de jeuk snel de baas en zit je kat weer lekker in zijn vel.

Zin in meer praktische tips over kattengezondheid en gedrag? Lees verder op Katvragen voor nog meer artikelen die je helpen je kat beter te begrijpen.