Je kat heeft net een nestje gekregen. Prachtig om te zien, maar het kan je ook onzeker maken. Zeker als je het idee hebt dat er een placenta is achtergebleven. Dat is iets om serieus te nemen, want een achtergebleven placenta kan je kat flink ziek maken. Met de uitleg hieronder kun je beter inschatten wat normaal is, welke signalen niet kloppen en wanneer je meteen moet bellen.
Wat is de placenta en wat hoort er normaal te gebeuren?
De placenta is het tijdelijke orgaan dat elk kitten in de buik van zuurstof en voeding voorziet. Tijdens de bevalling wordt na elk kitten ook de bijbehorende placenta uitgedreven. Dat gaat meestal vanzelf en vrij vlot.
Hoeveel placenta’s moeten er komen?
In principe hoort bij elk kitten een eigen placenta. Meestal zie je ze afzonderlijk naar buiten komen. Het kan gebeuren dat twee placenta’s kort na elkaar volgen of dat er even pauze zit tussen kitten en placenta. Wie rustig mee telt, houdt het beste overzicht.
Eet een poes de placenta op?
Veel moederpoezen eten één of meer placenta’s op. Dat is normaal gedrag. Het ruimt op en levert energie na de bevalling. Het nadeel is dat je dan sneller het overzicht kwijt raakt. Probeer toch te tellen wat je ziet, zonder de rust in de werpkist te verstoren.
Waarom is een achtergebleven placenta een probleem?
Als er placentaweefsel in de baarmoeder achterblijft, kan dat gaan rotten. Dat geeft bacteriën vrij spel en kan uitmonden in een baarmoederontsteking. Het gevolg kan zijn dat je kat koorts krijgt, pijn heeft en zich ellendig voelt. Ook de melkproductie kan teruglopen, waardoor de kittens minder goed drinken. In het uiterste geval kan er een bloedvergiftiging ontstaan. Dit is dus geen kwestie van rustig afwachten als je duidelijke alarmsignalen ziet.
Symptomen van een achtergebleven placenta
Soms merk je het doordat je minder placenta’s hebt gezien dan kittens. Vaker vallen veranderingen in gedrag of uitvloeiing op. Let op deze verschijnselen:
- Stinkende uitvloeiing, bruin, groenig of met pus
- Koorts, sloomheid of een zieke indruk
- Slecht eten of drinken
- Aanhoudende persdrang zonder resultaat
- Een opgezette of pijnlijke buik
- Onrust of juist apathie
- Niet goed voor de kittens zorgen of minder melk geven
- Zichtbaar ongemak, bijvoorbeeld hijgen of steeds gaan verzitten
Is uitvloeiing na de bevalling normaal?
Een beetje uitvloeiing in de dagen na de geboorte kan normaal zijn. Het hoort niet scherp te stinken en je kat hoort zich verder prima te voelen. Ruikt het echt vies, neemt de hoeveelheid toe of krijgt je kat koorts of pijn, dan klopt er iets niet.
Waardoor kan een placenta blijven zitten?
Er zijn meerdere oorzaken mogelijk:
- Zwakke weeën of vermoeide baarmoederspieren na een lange bevalling
- Een onhandige ligging van een kitten waardoor de boel traag op gang komt
- Hormonale factoren waardoor de placenta minder goed loslaat
- Ontstekingen of afwijkingen in de baarmoeder
- Stress of uitputting van de moederpoes
Dit kan gebeuren bij zowel eerste nestjes als bij ervaren moederpoezen.
Wanneer bel je direct de dierenarts?
Bij twijfel liever snel overleggen dan te laat ingrijpen. Bel meteen als je het volgende ziet:
- Stinkende uitvloeiing
- Koorts of een duidelijk zieke indruk
- Doorgaan met persen zonder dat er iets komt
- Slecht eten binnen 12 tot 24 uur na de bevalling in combinatie met andere klachten
- Kittens die slap worden of niet aankomen doordat de moeder niet goed verzorgt of weinig melk heeft
Handig om door te geven aan de balie: hoeveel kittens er zijn geboren, hoeveel placenta’s je hebt gezien, het tijdstip van de bevalling en de klachten die je nu opvallen.
Wat doet de dierenarts bij een vermoeden van een achtergebleven placenta?
De dierenarts kijkt eerst hoe je kat er algemeen aan toe is en zal meestal de temperatuur opnemen. Daarna kan een echo helpen om te zien of er nog placentaresten in de baarmoeder zitten. Afhankelijk van de bevindingen zijn dit veelvoorkomende stappen:
- Medicatie die de baarmoeder laat samentrekken, zodat restweefsel naar buiten komt
- Antibiotica als er aanwijzingen zijn voor een infectie
- Pijnstilling en ondersteuning, bijvoorbeeld vocht of voeding als dat nodig is
- In ernstige gevallen een operatie, bijvoorbeeld bij een forse baarmoederontsteking
Hoe sneller je erbij bent, hoe groter de kans dat medicijnen voldoende zijn en een operatie niet nodig is.
Wat kun je thuis wel en niet doen?
Je wilt helpen, maar onhandig ingrijpen kan schade veroorzaken. Dit helpt wel:
- Zorg voor rust en warmte in de werpkist
- Noteer tijden van de geboorte en wat je aan placenta’s hebt gezien
- Houd de uitvloeiing in de gaten op kleur, hoeveelheid en vooral geur
- Bied energierijk voer en vers water aan
- Meet alleen de temperatuur als je dat netjes en rustig kunt doen. Boven 39,5 is reden om te bellen
Dit liever niet doen:
- Niet trekken aan iets wat uit de vulva hangt
- Geen huismiddeltjes of medicijnen geven zonder overleg
- Niet afwachten bij stank, koorts of sloomheid
- Niet blijven storen door veelvuldig oppakken of voelen aan de buik als je kat duidelijk rust wil
Hoe snel hoort een placenta te komen?
Vaak volgt de placenta binnen enkele minuten na een kitten. Soms komt eerst het volgende kitten en daarna pas een placenta. Wordt de pauze erg lang, is de bevalling klaar en mis je nog een placenta, of krijgt je kat klachten, dan is dat verdacht.
Kan een poes een achtergebleven placenta zelf nog uitdrijven?
In de eerste uren na de bevalling lukt dat soms spontaan, vooral als de baarmoeder nog actief is. Wordt je kat intussen ziek of gaat de uitvloeiing stinken, dan is het onverstandig om langer te wachten.
Is groene of donkere uitvloeiing altijd fout?
Rond de bevalling kan er wat groene of donkerrode uitvloeiing zijn. Het totaalplaatje bepaalt of het oké is. Stank, koorts, sloomheid, pijn en aanhoudende klachten zijn rode vlaggen. Ruikt het vies of vertrouw je het niet, neem contact op.
Wat als ik niet zeker weet of ik een placenta gemist heb?
Dat komt vaak voor, zeker als je kat placenta’s heeft opgegeten. Zolang moeder en kittens levendig zijn, goed drinken en de uitvloeiing niet stinkt, is er meestal geen probleem. Merk je veranderingen die passen bij een infectie, ga dan uit van mogelijk achtergebleven weefsel en bel je dierenarts voor overleg.
Hoe houd ik het overzicht tijdens de bevalling?
Een eenvoudige manier is een kort lijstje op papier of in je telefoon. Noteer het tijdstip van elk kitten en zet erachter of je een placenta hebt gezien. Zo merk je sneller dat er mogelijk iets ontbreekt. Houd het verder rustig rondom de werpkist en laat de moederpoes zoveel mogelijk haar eigen gang gaan.
Wat betekent dit voor de kittens?
Als hun moeder ziek wordt, heeft dat direct gevolgen voor de verzorging. De melk kan teruglopen en ze worden soms minder goed schoongehouden of warmgehouden. Controleer daarom of de kittens regelmatig drinken en aankomen. Een eenvoudige keukenweegschaal helpt om dat bij te houden. Bij twijfel mag je altijd advies vragen aan de dierenartspraktijk.
Tot slot
Een bevalling vraagt veel van een kattenlichaam en van jouw zenuwen. Een achtergebleven placenta is een van de dingen die mis kunnen gaan, maar met snel handelen kun je veel ellende voorkomen. Stinkende uitvloeiing, koorts, sloomheid en aanhoudend persen zijn signalen die je niet laat lopen. Bel je dierenarts, leg uit wat je hebt gezien en volg het advies op. Zo geef je zowel de moederpoes als haar kittens de beste start.
Meer lezen over dracht, bevalling en kittenzorg vind je bij Katvragen. Met de juiste informatie blijf je kalm en kun je snel de juiste keuzes maken voor jouw kattengezin.